2. Liczenie
Kalkulacja odnosi się do umiejętności przewidywania konsekwencji ruchu przeciwnika, a także konsekwencji zamierzonego ruchu.
Dobrze rozwinięta umiejętność liczenia może mieć duży pozytywny wpływ na Twoją pewność siebie. Policzenie wszystkich ruchów w każdej pozycji jest niemożliwe – szybko się zmęczysz i zaczniesz popełniać błędy wynikające z przeoczeń. Oznacza to, że potrzebujesz skutecznej i wydajnej metody, która pomoże Ci obliczyć właściwe ruchy.
Oto 4 elementy skutecznej techniki kalkulacji. Dzięki temu trening kalkulacji stanie się znacznie łatwiejszy.
♟Obliczenia zawsze rozpoczynaj od analizy skutków jakie niesie ze sobą ostatnie posunięcie przeciwnika.
Diagram przykładowy pokazuje, jak obserwacja istotnych następstw ostatniego posunięcia białych pomoże Ci znaleźć najlepszą odpowiedź.
Białe właśnie zagrały f3. W jaki sposób skuteczna technika liczenia pozwoli znaleźć Ci dobrą odpowiedź na to posunięcie?
W poprzednim swoim zagraniu już wykonałeś pewne obliczenia. Wiesz już sporo o pozycji. Nie ma potrzeby, aby przy każdym nowym ruchu obliczać wszystko od nowa. Ponowne wykonywanie wszystkich obliczeń od początku byłoby nieefektywnym wykorzystaniem czasu i zasobów umysłowych.
Wystarczy przyjrzeć się konsekwencjom posunięcia pionem białych, a najlepsza odpowiedź czarnych stanie się oczywista!
1. Białe grożą zbiciem czarnego hetmana (wobec tego hetman powinien wykonać jakieś posunięcie).
2. Pole e3 staje się niechronione (hetman może się tam przesunąć).
3. Biały król staje się podatny na atak po przekątnej g1-a7 (odsłonięty król jest często celem taktycznym).
4. Pion f3 blokuje połączenie między Wh3 i Sa3, co oznacza, że Sa3 „wisi”, czyli jest teraz bez ochrony (figura bez ochrony może być również celem taktycznym).
Wniosek? Czarne grają 1. He3+. Białe odpowiadają 1. ... Kh1 lub Kf1. Następuje 2. Hxa3.
♟Zrozum różnicę między posunięciem wymuszonym a niewymuszonym.
Drugim ważnym elementem skutecznej techniki kalkulacji szachowej jest zrozumienie, że nie wszystkie ruchy można (lub należy) obliczyć.
Obliczenie wszystkich możliwych posunięć w każdej pozycji jest niemożliwe dla człowieka – w końcu pojawi się zmęczenie i prędzej czy później popełnisz błędy. Kluczem do skutecznego i wydajnego procesu obliczania jest zrozumienie, które ruchy należy obliczać. Krótko mówiąc – należy brać pod uwagę tylko posunięcia wymuszające (forsowne).
Posunięcie forsowne stanowi zagrożenie i zmusza przeciwnika do obrony przed nim lub do ustępstwa, tj. oddania części materiału. Z kolei ruch niewymuszający nie stanowi bezpośredniego zagrożenia, co oznacza, że przeciwnik ma swobodę rozważenia wielu opcji.
Istnieją 3 rodzaje posunięć forsownych:
- szach,
- zajęcie pola (często wiąże się z wymianą figur),
- groźba (i kontrgroźba).
Pamiętaj⚠
Obliczaj ruchy wymuszone tak dokładnie i szczegółowo, jak to tylko możliwe. Nie ma potrzeby tracić czasu na obliczanie ruchów niewymuszonych. Wystarczy je po prostu ocenić na podstawie swojej wiedzy na temat zasad gry i strategii szachowej.
♟Twoje umiejętności taktyczne w szachach wspierają Twoje umiejętności obliczeniowe.
Trzecim elementem skutecznej metody liczenia są umiejętności taktyczne. Kombinacje taktyczne, które mogą pojawić się w partiach szachowych, często mają rozpoznawalne wzorce i idee. Takie typowe wzorce i idee nazywane są „motywami” lub „motywami przewodnimi”.
Dzięki dogłębnej analizie konkretnego motywu taktycznego lepiej zrozumiesz, jak działa on w różnych sytuacjach. Ponadto taki sposób nauki pomoże Ci dostrzec interesujące i „mniej oczywiste” sposoby wykorzystania tych motywów. Przykłady popularnych motywów znajdziesz na innych stronach tej witryna w zakładce Motywy taktyczne.
Pamiętaj⚠
Znajomość motywów taktycznych wspiera dokładność i szybkość Twoich umiejętności obliczeniowych.
♟Umiejętność obliczania głębszych wariantów w dużym stopniu zależy od Twoich umiejętności wizualizacji.
Wizualizacja to zdolność do wyobrażenia sobie pozycji, które zostałyby osiągnięte po wykonaniu określonych ruchów – bez faktycznego wykonywania tych ruchów na szachownicy – oraz do tak wyraźnego ich zobaczenia, że można dokładnie rozważyć konsekwencje każdej nowej pozycji.
Oto krótkie pytanie, które pomoże Ci określić, jak dobre są Twoje umiejętności wizualizacji:
Czy zdarza Ci się myśleć o następnym posunięciu i w rezultacie wielokrotnie „przeglądać ”, ten sam wariant, próbując upewnić się, że obliczenia są poprawne?
Jeśli odpowiedź brzmi „tak”, oznacza to, że Twoja umiejętność wizualizacji nie jest wystarczająco rozwinięta. Dobra wiadomość jest taka, że ćwiczenie tej umiejętności przyniesie znaczną poprawę Twojej ogólnej gry.
