Linia Przepiórki
Klasyczna końcówka
♔+♙ vs. ♚
Do wygrania tego typu pozycji niezbędna jest aktywność króla. Nie wystarczy samotny rajd piona do linii przemiany. Teraz kluczową bierką na szachownicy jest król i to on musi wspierać swojego piona. Plan gry polega na zajęciu królem tzw. linii prowadzenia piona, zwanej linią Przepiórki. Tworzą ją trzy pola (tzw. pola kluczowe) znajdujące się o dwie linie przed pionem (diag. 1 i 2), a w przypadku, gdy pion przekroczy linię środkową, linia Przepiórki przesuwa się i tworzą ją pola znajdujące się bezpośrednio przed pionem (diag. 3).
e5 - d5 - c5
Diag. 2
e4 - d4 - c4
Diag. 1
e6 - d6 - c6
Diag. 3
- Jeśli pion zajmuje pole d2 - linię Przepiórki tworzą pola e4-d4-c4.
- Jeśli pion zajmuje pole d3 - linię Przepiórki tworzą pola e5-d5-c5.
- Jeśli pion zajmuje pole d5 - linię Przepiórki tworzą pola e6-d6-c6.
Spójrz na diagram 1. Wynik partii zależy od tego, która ze stron znajduje się na posunięciu. Jeśli zaczynają białe to partia kończy się ich wygraną, ale gdy na posunięciu są czarne to będzie remis. Ważną rolę w tej walce odgrywa zasada opozycji. Problemem tym zajmował się słynny polski szachista - Dawid Przepiórka.
Białe na posunięciu: Czarne na posunięciu:
1.♔e2 ♚c7 1...♚c7
2.♔e3 ♚c6 2.♔e2 ♚d6
3.♔e4 (zajęcie linii Przepiórki) 3...♚d6 3.♔e3 ♚e5! (♔ustawiony w opozycji)
4.♔d4! (♚ustawiony w opozycji)♚c6
5.♔e5 ♚d7
Algorytm prowadzenia piona
Pola korespondujące
Z polami korespondującymi mamy do czynienia w sytuacji, w której zajęcie określonego pola przez króla wymaga, aby król przeciwnika przesunął się na pole zapewniające mu utrzymanie pozycji.
Pola niebieskie i czerwone to tzw. pola korespondujące. Pola żółte są polami kluczowymi.
Jednym z najważniejszych i najprostszych zastosowań pól korespondujących jest końcówka ♔ i ♙kontra♚. Załóżmy, że czarny król znajduje się przed pionem, a biały król stoi za nim (diagram poniżej). Czarny król próbuje zablokować ♙ale biały król wspiera swojego piona. Jeśli♔dotrze do któregokolwiek z pól kluczowych - wygrywa.
Rozpatrzmy takie oto sytuacje:
A. Posunięcie czarnych.
Powiedzmy, że ♚ ruszy na pole oznaczone cyfrą .1. (c8). W odpowiedzi ♔ przesunie się na korespondujące z c8 pole również oznaczone jako .1. (c6) - i wygrywa.
1. ... Kc1 2. Kc6 Kd8 3. c7 Ke7 4. Kc7 Kf6 5. c8=H+
1. ... Kc1 2. Kc6 Kd8 3. c7 Ke7 4. Kc7 Kf6 5. c8=H+
B. Posunięcie białych.
Jeśli biały król przesunie się na pole „1” (c6), to aby zremisować - czarny król musi przesunąć się na korespondujące z c6 pole .1. (c8).
A. Posunięcie białych.
Pola oznaczone jako „2” są polami korespondującymi. Biały król znajduje się na polu „3” (d5) więc może zająć pole „2” (e6). Aby utrzymać remis ♚ musi przesunąć się na korespondujące pole „2” (e8).To spra-wia, że zdobywa opozycję. Jeśli tego nie zrobi - białe awansują piona i wygrywają.
Pola oznaczone jako „2” są polami korespondującymi. Biały król znajduje się na polu „3” (d5) więc może zająć pole „2” (e6). Aby utrzymać remis ♚ musi przesunąć się na korespondujące pole „2” (e8).To spra-wia, że zdobywa opozycję. Jeśli tego nie zrobi - białe awansują piona i wygrywają.
B. Posunięcie czarnych.
Jeśli ♚ przesunie się na pole „1”(c8) to przegrywa. Odpowiedzią białych będzie zajęcie przez ♔pola "2" (e6) i uzyskanie przewagi.
Jeśli ♚ przesunie się na pole „1”(c8) to przegrywa. Odpowiedzią białych będzie zajęcie przez ♔pola "2" (e6) i uzyskanie przewagi.
Kolejny diagram (zamieszczony w książce Pawns Finals autorstwa Ilyii Maizelisa) rosyjskiego szachisty, który był bardziej znany jako pisarz i teoretyk szachowy niż gracz.
Kolorem żółtym oznaczono pola kluczowe, cyframi - pola korespondujące.
Rösch-Mast 1995
źrógło: https://en.wikipedia.org/wiki
Opracowanie własne.
Opracowanie własne.
W tym przykładzie kluczowymi polami są d3, e3 i f3. Jeśli czarny król dotrze do któregokolwiek z tych pól to wygrywa. Zadaniem białego króla jest trzymanie czarnego króla z dala od tych pól. Można by pomyśleć, że czarne mają przewagę, ponieważ mają opozycję. Białe mogą jednak bronić dwóch kluczowych pól e3 i f3 oscylując między e2 i f2. Obrona białych jest prosta, jeśli kontrolują odpowiednie pola:
1. ♔f2! (czarny król trzymany z dala od e3 i f3) 1... ♚d3 (wejście na pole „1”);
2. ♔f3! (przejście na korespondujące pole „1”) 2... ♚d2 (wejście na pole „2”);
3. ♔f2! (przejście na korespondujące pole „2”) ♚d1 (wejście na pole „3”);
4. ♔f1! (przejście na korespondujące pole „3”).
